SUPD, czyli unijna dyrektywa o produktach jednorazowego użytku z tworzyw, stawia od 2025 roku prosty wymóg. Butelki PET na napoje sprzedawane w Unii muszą zawierać 25 proc. recyklatu, czyli tworzywa odzyskanego z odpadów. Obowiązek jest krótki i jasny. Do niedawna brakowało jednak wspólnej metody, jak tę zawartość policzyć i udowodnić. 6 lutego 2026 roku Komisja uzyskała poparcie państw członkowskich dla takich zasad. Głosował nad nimi komitet komitologiczny, czyli gremium przedstawicieli rządów opiniujące akty wykonawcze. Projekt czeka teraz na przyjęcie. Jego najważniejszy przepis to nie arytmetyka. To dopuszczenie, pod warunkami, materiału z recyklingu chemicznego.
Po co była potrzebna metoda obliczania
Cel 25 proc. rodzi trzy pytania. Sama dyrektywa na nie nie odpowiada. Po pierwsze: 25 proc. czego — butelki, preformy, polimeru, całej partii? Po drugie: liczone za jaki okres i dla jakiej grupy butelek? Po trzecie: jak to udowodnić, przed kim i jakimi dokumentami?
Gdyby każdy kraj interpretował to po swojemu, powstałoby dwadzieścia siedem różnych reżimów zgodności. A butelki sprzedaje się przez granice w ogromnych ilościach. Rozlewnia działająca w kilku państwach mogłaby z identycznym produktem być zgodna w jednym kraju i niezgodna w drugim. Tę lukę zamyka akt wykonawczy.
Sprawa recyklingu chemicznego
Projekt dopuszcza nie tylko tworzywo z recyklingu mechanicznego. Pod określonymi warunkami zalicza też materiał z recyklingu chemicznego, czyli z procesów rozkładających plastik na prostsze związki chemiczne. To jedno zdanie kończy spór, który trwał większą część dekady.
Przeciwnicy dopuszczenia mieli mocny argument. Recyklat chemiczny trafia do produktu zwykle przez tak zwany bilans masowy. To system księgowy: certyfikowany rejestr przypisuje butelce pewną ilość surowca z recyklingu. Fizycznie prześledzić materiału się nie da. Konkretna butelka może więc nie zawierać ani jednej cząsteczki, która kiedykolwiek była w używanej butelce. Krytycy widzą w tym papierowe ćwiczenie. Zwolennicy odpowiadają, że instalacje petrochemiczne po prostu nie potrafią rozdzielać strumieni. Bez alokacji księgowej recykling chemiczny zostałby więc na stałe wykluczony z każdego celu zawartości recyklatu.
Projekt rozstrzyga spór pragmatycznie. Recyklat chemiczny się liczy, ale warunkowo. To właśnie warunki zdecydują, czy przepis stanie się realną zachętą, czy furtką. Warto je uważnie przeczytać, gdy pojawi się tekst końcowy.
Niespójność między aktami
Ta sama technologia jest gdzie indziej traktowana inaczej. Chodzi o projekt unijnych kryteriów utraty statusu odpadu dla tworzyw. To zasady, po spełnieniu których recyklat prawnie przestaje być odpadem i staje się produktem. Uwagi można było zgłaszać do 26 stycznia 2026 roku. Projekt obejmuje recykling mechaniczny i fizyczny, czyli procesy zachowujące łańcuchy polimerowe. Recyklingu chemicznego na tym etapie nie uwzględnia.
Według jednego aktu recyklat chemiczny może się więc liczyć do zawartości recyklatu w butelce. Według drugiego nie kwalifikuje się do reżimu, który pozwoliłby mu krążyć jako produkt, a nie odpad. Każde z tych stanowisk z osobna da się obronić. Razem utrudniają planowanie inwestycji bardziej, niż trzeba. A branża i tak jest bardzo ostrożna. Działa w niej około 150 tysięcy ton rocznej mocy pirolizy. Zapowiedziano około 2,8 mln ton.
Szerszy pakiet
Zasady dla butelek PET były częścią pakietu na rzecz cyrkularności tworzyw. Komisja ogłosiła go w grudniu 2025 roku. Obok nich pakiet zawiera projekt kryteriów utraty statusu odpadu, osobne kody celne dla polimerów pierwotnych i wtórnych, restart sojuszu Circular Plastics Alliance oraz monitoring rynku. Komisja zapowiedziała też Circular Economy Act, czyli szerszą ustawę o gospodarce obiegu zamkniętego, na 2026 rok.
Zmiana kodów celnych zasługuje na osobne zdanie. Bez odrębnych kodów statystyka handlowa nie odróżnia recyklatu od tworzywa pierwotnego. Nikt, łącznie z Komisją, nie umie więc zmierzyć przepływów, na których opiera się reszta polityki. To rozwiązanie mało efektowne. I prawdopodobnie użyteczniejsze niż kilka głośniejszych środków.
Na co zwracać uwagę
Po przyjęciu aktu warto sprawdzić trzy rzeczy. Pierwsza: dokładne warunki dla recyklatu chemicznego. Druga: jak ciężar weryfikacji rozkłada się między rozlewnie a dostawców granulatu. Trzecia: czy metoda pozwala uśredniać wyniki w skali produkcji. Od tego zależy, czy 25 proc. obowiązuje każdą butelkę z osobna, czy jest średnią dla całego portfela.
Jedno zastrzeżenie językowe. Komitet poparł projekt 6 lutego 2026 roku, a akt czeka na przyjęcie. Nie został przyjęty. Nazywanie go obowiązującym prawem byłoby więc przedwczesne.
Często zadawane pytania
Jaką zawartość recyklatu muszą mieć butelki PET w UE?
Dyrektywa o produktach jednorazowego użytku wymaga od 2025 roku 25 proc. recyklatu w butelkach PET na napoje. Zasady obliczania i weryfikacji tej zawartości uzyskały 6 lutego 2026 roku poparcie komitetu państw członkowskich. Czekają teraz na przyjęcie.
Czy recyklat chemiczny liczy się do celu 25 proc.?
Projekt aktu wykonawczego dopuszcza materiał z recyklingu chemicznego pod określonymi warunkami, obok tworzywa z recyklingu mechanicznego. O praktycznym znaczeniu przepisu zdecydują warunki w tekście końcowym.
Dlaczego recykling chemiczny jest różnie traktowany w aktach UE?
Projekt zasad dla butelek PET zalicza recyklat chemiczny pod warunkami. Projekt kryteriów utraty statusu odpadu obejmuje z kolei tylko recykling mechaniczny i fizyczny. Oba akty odpowiadają na inne pytania i dziś dochodzą do różnych wniosków o tej samej technologii.
Czym jest alokacja w bilansie masowym?
To certyfikowana metoda księgowa. Przypisuje produktowi określoną ilość surowca z recyklingu, nawet gdy materiału nie da się fizycznie prześledzić. Stosuje się ją tam, gdzie strumienie wtórne i pierwotne przetwarza się razem w instalacjach petrochemicznych.
Warto przeczytać także: recykling chemiczny wyjaśnia technologie, których produkt ten akt ma uznawać. Tekst o recyklingu tworzyw sztucznych opisuje ścieżkę mechaniczną, która dostarcza dziś większość recyklatu. Artykuł o gospodarce o obiegu zamkniętym osadza jedno i drugie w szerszych ramach unijnych.
Źródła: odpowiedź Komisji Europejskiej na pytanie poselskie E-000567/2026 dotyczące aktu wykonawczego o obliczaniu i weryfikacji zawartości recyklatu w jednorazowych butelkach PET; pakiet Komisji Europejskiej na rzecz cyrkularności tworzyw, grudzień 2025 (IP/25/3151); projekt unijnych kryteriów utraty statusu odpadu dla tworzyw; zestawienie EUWID projektów recyklingu chemicznego w Europie (październik 2025).
