Polska zajęła trzecie miejsce w UE pod względem recyklingu opakowań z tworzyw sztucznych. W 2024 roku poddała recyklingowi 56,0% takich odpadów. Wyżej znalazły się tylko Łotwa i Belgia. Eurostat zmierzył recykling opakowań z tworzyw we wszystkich państwach członkowskich i opublikował wyniki 22 października. Średnia unijna wyniosła 42,4% wobec 41,6% rok wcześniej. Wynik za 2023 rok urząd przy tym skorygował, bo wcześniejsza publikacja podawała 42,1%. Statystyczny mieszkaniec UE wytworzył w 2024 roku 35,9 kg odpadów opakowaniowych z tworzyw. Do recyklingu trafiło z tego 15,3 kg. Obie wartości wzrosły o 0,6 kg w porównaniu z 2023 rokiem.
Polska w czołówce rankingu
Ranking otwiera Łotwa z wynikiem 71,0%. Druga jest Belgia, trzecia Polska, czwarte Czechy. Włochy zajęły szóste miejsce z wynikiem 50,1%, rok wcześniej miały 49%. Na końcu tabeli są Dania, Finlandia i Francja.
| Kraj | Recykling opakowań z tworzyw w 2024 r. | Miejsce |
|---|---|---|
| Łotwa | 71,0% | 1. |
| Belgia | 58,2% | 2. |
| Polska | 56,0% | 3. |
| Czechy | 53,7% | 4. |
| Włochy | 50,1% | 6. |
| Francja | 27,4% | trzecie od końca |
| Finlandia | 26,9% | drugie od końca |
| Dania | 22,5% | ostatnie |
Polski wynik przekracza już cel 50% wyznaczony na koniec 2025 roku. Średnią unijną wyprzedza wyraźnie. Eurostat liczy wskaźniki według jednej unijnej metodyki dla wszystkich państw, więc tabela pozwala porównywać kraje między sobą. Dane dotyczą 2024 roku, czyli okresu przed startem systemu kaucyjnego w Polsce 1 października 2025 roku. Kaucja nie miała więc wpływu na ten wynik. Jej efekt pokażą dopiero kolejne serie danych. Na drugim końcu stawki Francja z wynikiem 27,4% sąsiaduje z dwoma krajami nordyckimi. Cypr z wynikiem 27,8% wyprzedza ją nieznacznie.
Odpadów przybywa szybciej niż recyklingu
Dziesięcioletni trend wygląda gorzej niż roczny. Od 2014 do 2024 roku ilość odpadów opakowaniowych z tworzyw na mieszkańca wzrosła o 6,1 kg. Ilość poddana recyklingowi wzrosła o 3,4 kg. Wskaźnik procentowy rośnie, a mimo to strumień odpadów bez recyklingu się powiększa.
Podobnie wyglądają wszystkie odpady opakowaniowe. W 2024 roku UE wytworzyła ich 81,5 mln ton, czyli 181,0 kg na osobę. To o 3,2 kg na osobę więcej niż w 2023 roku i o 19,6 kg więcej niż w 2014 roku. Największą część stanowiły papier i tektura (40,8%). Tworzywa miały 19,9%, szkło 18,1%, drewno 16,2%, a metal 4,8%.
Wskaźnik recyklingu mierzy udział, a nie ilość. Porównuje masę odpadów skierowanych do recyklingu z masą odpadów wytworzonych. Gdy rosną obie, wskaźnik może iść w górę, a do spalarni i na składowiska i tak trafia więcej materiału. Z tym problemem mierzy się model gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ), w której surowce wracają do produkcji. Wyższe procenty pomagają. Strumień resztkowy zmniejszy się jednak dopiero wtedy, gdy odpadów zacznie przybywać wolniej.
Ile brakuje do celu 50%?
Dyrektywa 2018/852 zmieniła unijną dyrektywę opakowaniową. Wyznacza dwa cele recyklingu opakowań z tworzyw: 50% do końca 2025 roku i 55% do 2030 roku. W 2024 roku, rok przed pierwszym terminem, średnia unijna wynosiła 42,4%. Ostatni roczny przyrost nie przekroczył jednego punktu procentowego. Taki krok zostawiłby średnią za 2025 rok wyraźnie poniżej 50%. Które kraje zmieściły się w terminie, pokażą dopiero dane za 2025 rok.
Tymczasem zmieniły się przepisy. Rozporządzenie PPWR, czyli unijne rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, weszło w życie 11 lutego 2025 roku. Stosuje się je od 12 sierpnia 2026 roku. O tym, co zmieniło się w sierpniu, piszemy w tekście o pierwszych obowiązkach i pierwszych tarciach wokół PPWR. Główne obowiązkowe udziały recyklatu, czyli surowca odzyskanego z odpadów, w opakowaniach z tworzyw zaczną się co do zasady 1 stycznia 2030 roku.
Butelki na napoje mają osobną ścieżkę. Zasady dotyczące 25% recyklatu w butelkach PET jako średniej krajowej tworzą popyt na zebrany PET już dziś. Dla pozostałych opakowań presja obowiązkowych udziałów recyklatu przyjdzie później niż termin recyklingowy z 2025 roku.
Przemysł i ekolodzy czytają dane inaczej
Producenci tworzyw i organizacje ekologiczne wyciągają z danych różne wnioski. Katharina Schlegel Thummer, dyrektor ds. cyrkularności w Plastics Europe, oceniła: „Plastic packaging waste per capita reflects a complex reality”. Jej zdaniem ilość odpadów na osobę odzwierciedla złożoną rzeczywistość. Lauriane Veillard z Zero Waste Europe zwróciła uwagę na trend: „While recycling increases, the amount of virgin production increases even more”. Recykling rośnie, ale produkcja pierwotnych tworzyw rośnie jeszcze szybciej. Veillard poparła też system kaucyjny (DRS), w którym klient płaci kaucję i odzyskuje ją po zwrocie opakowania. Nazwała go skutecznym narzędziem wysokiej jakości zbiórki, a od niej zależy wysoka jakość recyklingu.
Drugim wąskim gardłem są zakłady recyklingu. Plastics Recyclers Europe podało pod koniec 2025 roku, że Europa straciła w ciągu około trzech lat blisko 1 mln ton mocy recyklingowych. Wstępne dane za 2025 rok pokazały, że zamknięć przybywa coraz szybciej. Stowarzyszenie wskazało wysokie koszty działalności i słabą konkurencyjność wobec tworzyw pierwotnych oraz tańszego importu. Dane Plastics Europe o hamującej cyrkularności tworzyw wskazują ten sam kierunek.
Dla polskiej branży wynik za 2024 rok to punkt odniesienia. Polska z wynikiem 56,0% przekracza już nawet poziom 55% wyznaczony na 2030 rok. Średnia unijna jest od niego daleko. Żeby utrzymać ten poziom, zebrany materiał musi mieć gdzie trafić, a w Europie zakładów recyklingu ubywa.
Najczęstsze pytania
Jakie miejsce zajęła Polska w recyklingu opakowań z tworzyw w UE?
Według Eurostatu Polska była w 2024 roku trzecia w UE z wynikiem 56,0%. Wyprzedziły ją Łotwa (71,0%) i Belgia (58,2%).
Ile wynosi unijny wskaźnik recyklingu opakowań z tworzyw?
W 2024 roku UE poddała recyklingowi 42,4% odpadów opakowaniowych z tworzyw. Za 2023 rok Eurostat podaje po korekcie 41,6%.
Jakie cele recyklingu opakowań z tworzyw wyznacza UE?
Dyrektywa 2018/852 wymaga recyklingu 50% opakowań z tworzyw do końca 2025 roku i 55% do 2030 roku.
