Danone ostatnie z trójki. „100% recyklatu” tylko dla korpusu butelki

Napis „100% recyklatu” na butelce wody nie może już sugerować, że z recyklatu powstała cała butelka. 22 października 2026 Komisja Europejska ogłosiła zobowiązania Danone, ostatniej z trzech firm objętych skargą konsumentów. Coca-Cola i Nestlé Waters zamknęły rozmowy z Komisją wcześniej. Od teraz deklaracje 100% recyklatu butelki dotyczą tylko jej korpusu, bez nakrętki i etykiety, chyba że firma udowodni więcej. Zastrzeżenie ma stać przy liczbie i być równie widoczne. Recyklat to tworzywo odzyskane z odpadów i przetworzone na nowo. Do takiego wyniku nie wolno doliczać PET pierwotnego, czyli nowego tworzywa, ani odpadu z jego produkcji, jeśli nie przeszły uznanego procesu recyklingu. Firmy zastrzegają, że zobowiązania nie są przyznaniem się do naruszeń.

Korpus butelki to nie cała butelka

Zobowiązania Danone opisują dokładnie, jak ma wyglądać deklaracja na etykiecie i w reklamie. Punkt wyjścia jest prosty. Butelka składa się z korpusu, nakrętki i etykiety, a liczba procentowa musi jasno mówić, której części dotyczy. W praktyce obowiązują cztery reguły.

• „100% recyklatu” lub „100% rPET” (rPET to PET z recyklingu) odnosi się tylko do korpusu, chyba że firma udowodni ten sam udział dla nakrętki i etykiety.
• Zastrzeżenie znajduje się w treści deklaracji i jest równie widoczne jak liczba procentowa.
• PET pierwotny ani odpad produkcyjny z PET pierwotnego nie liczą się jako recyklat, jeśli nie przeszły procesu recyklingu objętego rozporządzeniem (UE) 2022/1616.
• Opakowanie i reklama nie mogą wprowadzać w błąd co do cech środowiskowych.

Rozporządzenie 2022/1616 to unijne przepisy o recyklowanych tworzywach mających kontakt z żywnością. Trzecia reguła przesądza więc, że o statusie recyklatu decyduje przejście przez proces recyklingu. Samo pochodzenie materiału z linii produkcyjnej nie wystarcza.

Zmiany mają swoje terminy. Danone ma 18 miesięcy od przyjęcia zobowiązań na nowe etykiety. Istniejące etykiety można zużyć. Komunikację cyfrową firma musi poprawić w ciągu 3 miesięcy.

Długa droga skargi konsumenckiej

Sprawa zaczęła się w listopadzie 2023. BEUC, europejska organizacja konsumencka, złożyła skargę razem z organizacjami członkowskimi z 13 krajów. Wsparcia udzieliły ClientEarth i ECOS. Skarga trafiła do sieci CPC, która łączy organy ochrony konsumentów w UE. Postępowanie koordynowały urzędy z Węgier i Szwecji.

Skarga objęła trzy koncerny: Coca-Colę, Nestlé Waters i Danone. Dotyczyła butelek na wodę i napoje oraz tego, jak firmy opisywały ich skład. Każda z nich rozmawiała z Komisją osobno i w innym tempie. Coca-Cola zakończyła rozmowy w czerwcu 2025, Nestlé Waters w lutym 2026. Danone zobowiązało się jako ostatnie.

Dwie pierwsze firmy wdrożyły już część zmian. Dotyczą one głównie reklamy w kanałach cyfrowych, gdzie korekta idzie najszybciej. Etykiety na półkach zmieniają się wolniej, bo w obiegu są zapasy opakowań. Firmy zaznaczają przy tym, że ich zobowiązania nie są przyznaniem się do naruszeń. Komisja przedstawia całość jako zmianę praktyki komunikacyjnej trzech dużych rozlewców wody.

Hasła o zamkniętym obiegu znikają

Coca-Cola i Nestlé Waters zobowiązały się do jeszcze jednej zmiany. Obie zrezygnują z wezwań typu „Recycle me again” i „Let’s meet again!”. Takie hasła sugerowały zamknięty obieg, w którym zużyta butelka wraca na półkę jako nowa butelka.

BEUC tłumaczy swoje zastrzeżenia liczbami. Według jego szacunków wskaźnik recyklingu butelek PET w UE wynosi 55%. Szansa, że butelka PET znów stanie się butelką, to ok. 30%. Pozostały materiał trafia do innych zastosowań albo w ogóle nie wraca do obiegu. Drogę butelki od zbiórki po płatki i granulat opisuje nasz przewodnik po recyklingu PET.

Agustín Reyna, dyrektor generalny BEUC, podsumował stanowisko organizacji jednym zdaniem: „Presenting a bottle as 100% recycled or recyclable is simply misleading and must stop.” Jego zdaniem przedstawianie butelki jako w całości wykonanej z recyklatu lub w całości nadającej się do recyklingu wprowadza w błąd i musi się skończyć.

Dla konsumenta to istotna różnica. Hasło o ponownym spotkaniu obiecuje konkretny los opakowania. Liczby BEUC pokazują, że taki los czeka mniejszość butelek.

Co dalej dla rozlewców w UE?

Wdrożenie zobowiązań będą monitorować organy krajowe. Komisja i sieć CPC rozważają rozmowy ze stowarzyszeniami branżowymi, by te same zasady objęły innych rozlewców.

Równolegle toczy się wątek sądowy we Francji. Pod koniec czerwca 2026 sąd cywilny w Paryżu uznał deklaracje Volvic, spółki Danone, za wprowadzające w błąd. Chodziło o hasła „100% recyklowana”, „100% recyklingowalna” i „neutralna klimatycznie”. Sąd zasądził 75 000 EUR na rzecz stowarzyszenia CLCV. Danone zapowiedziało apelację.

Deklaracje marketingowe to inny tor niż obowiązki prawne. Cel 25% recyklatu w butelkach PET wynika z dyrektywy SUP o tworzywach jednorazowego użytku. Sposób liczenia ustala decyzja wykonawcza 2026/1425, którą omawialiśmy przy celu 25% liczonym jako średnia krajowa i przy warunkach dla recyklatu chemicznego. Recyklat PET spoza UE co do zasady nie liczy się do tego celu do 21.11.2027. Import pozostaje legalny.

Producenci rPET i rozlewcy w całej UE mogą z tego wyciągnąć praktyczny wniosek. Liczba na etykiecie musi wskazywać konkretną część butelki. PET pierwotny ani odpad z jego produkcji nie wejdą do niej bez procesu recyklingu objętego rozporządzeniem 2022/1616. Kto pisze „100%”, potrzebuje dowodu dla nakrętki i etykiety albo widocznego zastrzeżenia. Dostawca rPET z pełną dokumentacją pochodzenia materiału ułatwia klientowi taką deklarację.

Najczęstsze pytania

Czytaj dalej

• Recykling opakowań z tworzyw według Eurostatu
• Projektowanie dla recyklingu i jego wpływ na produkt
• Recykling tworzyw sztucznych, kompletny przewodnik